Prema podacima koje je objavio javni servis ORF, a na osnovu istrage Savezne kriminalističke policije (BK), u Austriji je identifikovana mreža od skoro 200 fiktivnih preduzeća koja su služila za sistemsko isisavanje budžetskog novca. To što su ove firme godinama neometano podnosile zahteve za povrat poreza ukazuje na ozbiljan propust kontrolnih mehanizama, koji nisu na vreme prepoznali fiktivne ekonomske aktivnosti.
ORF ističe da je osnovna metoda bila zloupotreba povrata ulaznog poreza (PDV). Grupa je regrutovala ljude iz zemalja poput Češke, Slovačke i Mađarske da formalno otvore firme u Austriji, nakon čega bi ti ljudi napuštali zemlju. Ovakav scenario potvrđuje da je proces osnivanja i registracije preduzeća bio dostupan bez ikakve dubinske provere stvarnog sedišta ili poslovne namere vlasnika.
Zloupotreba socijalnih davanja kroz fiktivne plate
U izveštajima ORF-a se naglašava da su ove kompanije korišćene i za fingiranje radnih odnosa. Kriminalna mreža je prijavljivala zaposlene sa veštački visokim platama kako bi se od države naplatile visoke porodiljske naknade i druga socijalna davanja. Ovi podaci govore da je sistem socijalnog osiguranja isplaćivao sredstva isključivo na osnovu papirnih dokaza, bez korelacije sa realnim uplatama doprinosa ili stvarnim radnim učinkom.
Posebno je indikativan podatak koji navodi ORF da je jedan sirijski državljanin uspeo da dobije austrijsko državljanstvo na osnovu prihoda koji su bili lažno prikazani kroz ove firme. To praktično znači da su podaci iz fiktivnih radnih odnosa prihvatani kao validan dokaz u procesima dobijanja državljanstva i spajanja porodica, bez naknadne provere njihove istinitosti.
Poreski gubici i spora reakcija institucija
Ukupna utvrđena šteta iznosi 4,8 miliona evra, a pod istragom je 35 osoba, potvrdila je portparolka Tužilaštva u Beču, Nina Bussek. Podatak da su prve sumnje o finansijskim tokovima zabeležene još sredinom 2024. godine, a da je akcija hapšenja usledila tek u martu 2026, jasno pokazuje koliki je vremenski razmak potreban institucijama da procesuiraju očigledne anomalije.
Službenici su tokom pretresa zaplenili više od 200 debitnih kartica, što prema policijskim navodima pokazuje da je mreža imala razvijenu infrastrukturu za brzo podizanje i pranje novca. Ovi detalji, koje je preneo i Kurier, ukazuju na to da je kriminalna grupa koristila bankarski sistem bez ikakvih ograničenja, uprkos sumnjivom poreklu sredstava koja su stizala direktno od poreskih povraćaja.
Lažni brakovi i boravišne dozvole
Istraga je, prema izveštajima ORF-a, otkrila i organizovanje lažnih brakova radi dobijanja zdravstvenog osiguranja i boravišnih dozvola. Firme su služile kao paravan za prijavljivanje „supružnika“ na osiguranje, čime je direktno opterećen zdravstveni fond zemlje.
Svi ovi navodi, koje je potvrdio i direktor BK Andreas Holzer, ukazuju na to da kriminalna mreža nije samo varala državu, već je koristila njene sopstvene zakone i administrativne procedure kako bi legalizovala boravak i prihode za veliki broj lica iz inostranstva. To u praksi znači da su birokratske provere bile svedene na proveru puke forme, dok je suština poslovnog i pravnog delovanja ostala potpuno neistražena.
